Eurocommissaris Šefčovič (midden) ondertekent een trilateraal gasakkoord met de Russische minister Novak (links) en diens Oekraïense collega Demchyshyn, 2015. © European Union, 2015 - EC

Rusland is handelspartner nr. 1 voor Oekraïne

18-03-2016 | Peter Teffer

Alleen als de EU als blok geldt, is zij de belangrijkste handelspartner van Oekraïne.

Met welk land zou Oekraïne in 2015 het meeste handel hebben gedreven? Tegen alle verwachting in is dit ondanks het gewapend conflict nog altijd Rusland. Vorig jaar exporteerde Oekraïne bijna 5 miljard ($4.829.927.700) aan goederen naar Rusland, aldus het Oekraïense bureau van de statistiek. In tegengestelde richting is het nog meer. De import bedraagde dat jaar ruim 7 miljard ($7.485.147.600).

Over een langere tijd beschouwd hebben de handelsrelaties tussen Rusland en Oekraïne wel een duikvlucht genomen. In 2014 bedroeg de export nog bijna $10 miljard, en de import ruim $12 miljard. Dat was al een flinke daling ten opzichte van 2013, toen Oekraïne nog voor $15 miljard exporteerde en de import $23 miljard bedroeg.

 

EU belangrijkste handelspartner Oekraïne

Hoewel geen land in zijn eentje belangrijker is voor de Oekraïense handel dan Rusland, is de rol van de Europese Unie als handelsblok wel cruciaal. De lidstaten vormen afzonderlijk geen grote, belangrijke handelspartners voor Oekraïne. Nederland importeerde vorig jaar bijvoorbeeld voor $906 miljoen aan goederen uit Oekraïne, en exporteerde naar Oekraïne voor $453 miljoen (een jaar eerder waren die bedragen respectievelijk $1,1 miljard en $764 miljoen). Wanneer we de EU als enkele entiteit zien, is het wél de belangrijste handelspartner.

 

De belangrijkste handelspartners van Oekraïne

Twee jaar geleden stond Rusland nog op 1 in de lijst van handelspartners, maar sindsdien heeft de EU als blok een flinke voorsprong op Rusland gekregen. Volgens de Europese Commissie, die de cijfers in euro en niet in dollars bijhoudt, zijn dit de vijf belangrijkste handelspartners van Oekraïne:

 

Import 2014, waarde in miljard euro (percentage van totaal)

EU €15,4 (38,7%)

Rusland €9,3 (23,3%)

China €3,9 (9,9%)

Wit-Rusland €2,9 (7,3%)

VS €1,4 (3,6%)

 

Export 2014, waarde in miljard euro (percentage van totaal)

EU €12,4 (31,6%)

Rusland €7,2 (18,2%)

Turkije €2,6 (6,6%)

Egypte €2,1 (5,3%)

China €2 (5%)

 

Graanschuur

Maar liefst eenderde van de export van Oekraïne gaat dus naar EU-lidstaten. Wat exporteert Oekraïne dan zoal? Het land staat bekend als de 'graanschuur van Europa', en het heeft de grootste oppervlakte aan landbouwgebied in Europa (Rusland niet meetellend). Oekraïne is hierdoor in vergelijking met andere landen een belangrijke speler op gebied van landbouw. Zonnebloemolie, graan, suiker, en maïs zijn een paar van de belangrijkste landbouwproducten.

Toch vormen agrarische producten slechts 10 procent van de export. Het grootste gedeelte van de export is van industriële aard, waaronder veel mijnbouw: steenkool, ijzer, mangaan.

 

BBP van Oekraïne

In 2014 rangschikte het Internationaal Monetair Fonds Oekraïne, op basis van zijn bruto binnenlands product (bbp), op de 23e plaats van 43 Europese landen, tussen Hongarije en Slowakije. Het bbp bedroeg dat jaar $130.660 miljard. Ter vergelijking, Europa's grootste economie, Duitsland, had een bbp van $3,859.547 miljard;  Nederland (plaats 7) stond op $866.354 miljard. Oekraïnes buurland Polen stond op de 11e plaats ($546.644 miljard), en Rusland op nummer 5 met een bbp van $1,857.461 miljard.

 

Invloed van de oorlog op buitenlandse investeringen

De oorlog heeft ook een sterke wissel getrokken op buitenlandse investeringen in Oekraïne.

Directe buitenlandse investeringen gingen tussen 2009 en 2012 nog omhoog van 3,5 miljard euro naar 6,5 miljard euro. Maar in 2013 zakte ze terug naar 3,4 miljard euro en in 2014 bedroegen buitenlandse investeringen nog slechts 310 miljoen euro.

Het bbp kromp in 2015 met 12 procent en de munteenheid, de hryvnia, heeft in twee jaar ongeveer 70 procent van zijn waarde in dollars verloren, zo schreef The Economist onlangs. Het Britse tijdschrift voegde hier een belangrijke nuance aan toe: Het gaat vooral slecht in de oostelijke regio waar het effect van de oorlog het grootst is.. Zo  kromp in 2014 de industriële productie met 10 procent. maar zonder de regio's Donetsk en Loehansk, bedroeg de terugval “slechts” 4,6 procent.

Andere items binnen deze thema's

Hoe verder na Nederlands 'nee'

Adriaan Schout en Hedwich van der Bij leggen uit wat er gaat gebeuren na het 'nee' tegen het Associatieverdrag.

Waarom een Europees referendum wél werkt

Nationale referenda leiden tot frustratie, maar volgens Adriaan Schout is een EU-brede volksraadpleging ...

Meerderheid kiezers bleef thuis

Het 'Nee' is geen stem tegen de EU, het is veel meer dan dat, schrijft Hedwich van der Bij.